Sinds 2009 zijn bij o.a. Arkemeyde, De Reeve, Pameijer, Ipse de Bruggen, Amstelduin en De la Salle zijn kind-, ouder-  en co-trainers opgeleid en enthousiast bezig met het geven van de kind en ouderbijeenkomsten van Samen Stevig Staan. Eens in de drie weken komen de trainers bij elkaar om te bespreken wat er goed werkt, waar ze moeite mee hadden, om ervaringen uit te wisselen en met elkaar mee te denken tijdens de intervisie. De eerste trainers zijn inmidels gecertificeerd voor het geven van Samen Stevig Staan.

In totaal werken er nu bijna 80 gezinnen mee aan het onderzoek. We hopen dat er in totaal de komende 2 jaar 200 gezinnen mee gaan doen. Veel gezinnen volgen nu de training. Er werken ook gezinnen mee die de training niet volgen, maar wel de gebruikelijke zorg van de instellingen ontvangen. Het onderzoek bij zowel de trainingsgroep als de controlegroep is zo belangrijk omdat we deelnemers en onderzoek nodig hebben om aan te tonen dat deze training werkt. De gezinnen blijven anderhalf jaar meedoen aan het onderzoek. We meten namelijk voordat de training begint, na afloop van alle trainingsbijeenkomsten en een jaar later, om te kijken hoe  het dan met de jongeren en ouders gaat.

Op de scholen zijn de metingen voor het onderzoek uitgevoerd bij de jongeren. De jongeren deden onder begeleiding van een onderzoeker taakjes op de computer en beantwoorden vragenlijsten. Tijdens huisbezoeken aan de ouders hebben ouders dankzij hun medewerking ons de mogelijkheid gegeven meer te weten te komen over het gedrag van hun kinderen en over de opvoeding. Leerkrachten en groepsleiders hebben meegewerkt aan het onderzoek door middel van het invullen van vragenlijsten.

In januari 2011 begint er een nieuwe ronde van het onderzoek. Naast de instellingen die de training al geven hopen we dat er ook nieuwe instellingen mee zullen doen. Zodat er ook in 2010 zoveel mogelijk gezinnen aan Samen Stevig Staan en het onderzoek kunnen meedoen!

De eerste leerstoel wordt gesubsidieerd door Dichterbij, een instelling die zich richt op de zorg en ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking. Dichterbij is gespecialiseerd in de behandeling en ondersteuning van mensen bij wie verstandelijke beperking, psychopathologie en soms crimineel gedrag samengaan met complicerende omgevingsfactoren. De leerstoel richt zich op onderzoek naar determinanten van psychopathologie bij licht verstandelijk beperkte jong-volwassenen en op succes- en risicofactoren bij hun psychosociale behandeling.

De tweede leerstoel wordt gefinancierd door het Regionaal Instituut voor Nascholing en Opleiding te Eindhoven, Rino Zuid. Het instituut verzorgt postacademische beroepsopleidingen en nascholing voor de psychologen, pedagogen en psychotherapeuten in de gezondheidszorg. De verantwoordelijkheid van Embregts omvat het hoofdopleiderschap en daarmee de zeggenschap over de inrichting en uitvoering van de opleiding tot gezondheidszorgpsycholoog (de GZ-opleiding). Ze is verantwoordelijk voor de onderwijskundige en wetenschappelijke kwaliteit van de opleiding, in het bijzonder voor de vertaling van wetenschappelijke kennis naar praktisch handelen (evidence based practice). Het betreft hier de opvolging van professor H. van der Vlugt, die onlangs met emeritaat is gegaan.(1964) is nog werkzaam aan de Radboud Universiteit bij de vakgroep Orthopedagogiek (waar ze ook afstudeerde en promoveerde), aan de Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN) als lector Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en bij Dichterbij Specialistische Zorg als directeur Behandelinnovatie en Wetenschap. De eerste functie zal zij opgeven.

Met het lectoraat wordt onderzoek gedaan naar sociale informatie verwerking van jongeren met een licht verstandelijke beperking en naar de interactie tussen ouder- en kindkenmerken. Tevens wordt onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van een meetinstrument voor sociale informatie verwerking, en interventies en methodieken voor jongeren met een licht verstandelijke beperking.

In samenwerking met deskundigen van zorginstellingen, cliëntenorganisaties en het hoger en wetenschappelijk onderwijs worden diverse onderzoeksprojecten opgezet en uitgevoerd. Daarmee neemt het succes op de juiste behandeling en interventies toe, wat uiteindelijk zal leiden tot een effectiever hulpaanbod aan de jongeren met een licht verstandelijke beperking en hun ouders.

Tevens wordt hiermee een wetenschappelijke manier van denken en handelen benut om aankomende hulpverleners op te leiden tot professionals die het probleem oplossend vermogen van hun cliënten kunnen bevorderen door op de juiste manier informatie over te brengen.

Voor alle betrokkenen bij COPING LVB betekent dit een verruiming van de mogelijkheden om effectieve behandeling voor clienten te realiseren.

Sinds mei 2008 vervult Petri Embregts de functie van lector bij de HAN. Zij combineert deze functie met haar onderzoeksprogramma aan de Radboud Universiteit, dat zich richt op de effectiviteit van trainings- en coachingsprogramma’s voor begeleiders in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Daarnaast is Petri Embregts vanaf 1 september j.l directeur Behandelinnovatie en Wetenschap van Specialistische Zorg Dichterbij.

Linda Zijlmans

Onderzoekster begeleiders in beeld

“Een verrijking en verdieping voor de begeleiders en cliënten van onze instelling”, zo beschreef een clustermanager van De La Salle (VOBC LVG) de training Begeleiders in Beeld. Ruim een jaar na de aftrap van het onderzoeksproject Begeleiders in Beeld (Radboud Universiteit Nijmegen), is de eerste studie afgerond bij Dichterbij Specialistische Zorg, een instelling voor volwassen mensen met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Daar hebben 18 begeleiders deelgenomen aan de training Begeleiders in Beeld. Zij hebben een terugkoppeling gekregen van hun persoonlijk emotionele intelligentieprofiel en hebben dit profiel vervolgens gekoppeld aan het profiel van de cliënt. Met andere woorden, de begeleiders hebben bekeken welke aspecten uit het profiel maken dat op een adequate en natuurlijke wijze een begeleidingsafspraak uitvoeren of juist moeite hebben met de uitvoering ervan. Vervolgens hebben ze hier feedback over gehad aan de hand van videomateriaal. Omdat aan het project Begeleiders in Beeld een wetenschappelijk onderzoek is verbonden, hebben de begeleiders voor en na afloop van de training enkele vragenlijsten ingevuld die verschillende factoren als burn-out, coping, omgang met agressie en interpersoonlijke begeleidingsstijl meten. Over het algemeen waren de begeleiders erg enthousiast over de training en gaven aan veel geleerd te hebben. Momenteel worden de gegevens verzameld m.b.v. de vragenlijsten geanalyseerd om de effectiviteit van Begeleiders in Beeld nauwkeurig vast te stellen.

In januari is de tweede studie van start gegaan bij De La Salle, een behandelcentrum voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Ook hier worden 18 begeleiders getraind. Voor de zomer wordt deze studie afgerond. Bij De La Salle worden cliënten nauw betrokken bij het onderzoek door het afnemen van interviews.

Er is veel werk verzet het afgelopen jaar. Zowel de training als het onderzoek zijn bij bovengenoemde instellingen met enthousiasme ontvangen. De komende 3 jaar zullen nog meer begeleiders die werken met cliënten met een lichte verstandelijke beperking en gedragsproblemen getraind worden. Wij hopen u over een aantal maanden meer te kunnen vertellen over de effectiviteit van Begeleiders in Beeld. Wilt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen van ons project, kijk dan met regelmaat op deze website.

Arlette Scheifes

Onderzoekster Wat slik ik?

We zijn alweer een tijdje bezig met het onderzoek. Tijd om eens op te schrijven wat we tot nu toe hebben gedaan.

Ten eerste een literatuurstudie. Hoe vaak worden mensen met een verstandelijke beperking meegenomen in onderzoeken  waarin ze kijken naar het effect van antipsychotica op gedragsproblemen. We weten namelijk dat antipsychotica vaak voor gedragsproblemen worden voorgeschreven, maar hoeveel bewijs is er dat het echt werkt. We hebben systematisch gezocht in de literatuur.  Wat blijkt is dat er toch nog wel een stuk of 20 gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken zijn gedaan bij mensen met een verstandelijke beperking. Dit zijn onderzoeken met een hoge bewijslast. Alleen wat we ook zien is dat deze onderzoeken vaak maar in kleine groepjes mensen gedaan zijn. Om beter te weten of het werkt zijn er grotere onderzoeken nodig met meer mensen.

Ten tweede zijn we ondertussen bezig met het bekijken en analyseren van gegevens over de cliënten die tussen 2004 en 2006 waren opgenomen in de Borg instellingen. Deze gegevens zijn allemaal verzameld voor een eerder onderzoek. Wij gaan er nu nog eens naar kijken in combinatie met de medicatie gegevens van deze cliënten.

Ten derde gaan we binnenkort starten met het verzamelen van gegevens in de vijf Borg instellingen. We gaan dan kijken welke medicijnen de cliënten gebruiken, of ze last hebben van bijwerkingen, lengte en gewicht meten en gegevens over de behandeling en diagnose uit het dossier halen. Daarnaast hebben we een korte vragenlijst die we gaan gebruiken om aan de cliënten zelf te  vragen wat ze van hun leven vinden.  We hebben al deze gegevens nodig om iets te kunnen zeggen over het medicijn gebruik van deze cliënten en de effectiviteit, kwaliteit en veiligheid daarvan.

Ten vierde zijn we bezig met het opzetten van een onderzoek binnen de VOBC-LVG instellingen. We willen van een deel van deze cliënten graag het medicatie gebruik in kaart brengen door middel van een eenmalige meting. Deze gegevens zullen allemaal uit het dossier komen.

Zoals je ziet zijn we met veel dingen bezig. Zodra we meer resultaten hebben zullen we dat onder andere laten weten via deze website.

Op 15 januari 2009 was het zo ver! Het consortium van VOBC-LVG, de Borg en de Universiteiten van Utrecht en Nijmegen ging officieel van start, na een jaar van voorbereidingen en pilots. Met de invoering van state-of-the-art behandelingen voor gedragsproblemen en het bijbehorend wetenschappelijk onderzoek naar effectiviteit van deze interventies krijgt de effectievere behandeling van gedragsproblemen bij cliënten met Licht Verstandelijke Beperking een belangrijke impuls.

Op deze feestelijke startbijeenkomst werden de door het consortium ontwikkelde behandelingen en het onderzoek gepresenteerd. De onderzoekers gaven zelf toelichting over de door het consortium ontwikkelde interventies waar vanaf begin dit jaar de eerste instellingen mee starten:

-    het farmacologie onderzoek “Wat slik ik”

-    de ouder- en kindtrainingen “Samen Stevig Staan” en

-    de begeleiderstraining “Begeleiders in Beeld”.

Daarnaast werd de nieuwe naam van het consortium en de website voor cliënten en professionals onthuld. Het consortium gaat vanaf nu verder onder de naam Coping LVB, dit staat voor: Consortium Onderzoek & Praktijk Interventies Gedragsproblematiek LVB. Met behulp van een website wil het consortium de aangesloten instellingen de komende vier jaar zo goed mogelijk op de hoogte houden van de resultaten van de projecten en de ervaringen in de collega instellingen.

Meer informatie over het consortium is te vinden op de website. Hier zijn ook de presentaties van de onderzoekers te vinden en worden bezoekers op de hoogte gehouden van de nieuwe ontwikkelingen binnen het consortium.

Klik hier voor de presentatie van Prof dr Bram Orobio de Castro

Klik hier voor de presentatie van Dr. petri Embregts

Klik hier voor de presentatie van Dr. Maroesjka van Nieuwenhuijzen

Klik hier voor de presentatie van Dr. Rob Heerdink

Klik hier voor de presentatie van Hein Staps, Algemeen manager De La Salle